Eland weetjes: hoe groot is een eland en eland of hert?

Eland weetjes beginnen meestal met de vraag hoe groot een eland eigenlijk is. Het antwoord: veel groter dan het edelhert dat we van de Veluwe kennen. Hieronder vind je gewicht en hoogte als marges, het verschil tussen eland en hert in een tabel en de belangrijkste feiten over gewei, leefgebied en gedrag.

We printen beweegbare dierenfiguren, waaronder een kleine eland, dus we hebben goed naar zijn vreemde verhoudingen gekeken.

Eland of hert? En wat is een ‘elk’?

Biologisch is de eland een hert: hij hoort bij de familie van de hertachtigen en is de grootste nog levende soort. Met ‘hert’ bedoelen we in het dagelijks leven meestal het edelhert (Cervus elaphus). De eland heet wetenschappelijk Alces alces en is een aparte soort.

In het Engels wordt het verwarrend. In Noord-Amerika heet de eland ‘moose’, een woord uit de Algonkin-talen. In het Brits-Engels heet hetzelfde dier van oudsher ‘elk’. Noord-Amerikanen noemen juist een andere soort ‘elk’: de wapiti (Cervus canadensis), een nauwe verwant van het edelhert die in roedels leeft en een vertakt gewei draagt.

De regel in het kort:

• Eland = ‘moose’ in Noord-Amerika, ‘elk’ in Groot-Brittannië.
• Wapiti = ‘elk’ in Noord-Amerika.
• Edelhert = ‘red deer’.

En er is nog een naamgenoot: de elandantilope in Afrika kreeg zijn naam van Nederlandse kolonisten, naar het dier dat ze uit Europa kenden. Twijfel je bij een foto? Kijk naar het gewei: platte schoffels betekenen eland.

Hoe groot is een eland? Maat en gewicht vergeleken

Een eland is groter dan de meeste mensen verwachten. De maat verschilt per regio: de grootste dieren leven in Alaska en Oost-Siberië, Europese elanden zitten in het onderste en middelste deel van de marge. Koeien zijn duidelijk lichter dan stieren, ongeveer 200 tot 490 kg.

Een eland lijkt eerder hoog dan lang. Kop en romp meten ongeveer 2,4 tot 3,1 m, maar de poten zijn zo lang dat de schoft van een grote stier boven het hoofd van een lang mens uitkomt. Zulke poten zijn gemaakt voor diepe sneeuw, moerassen en ondiep water.

Vergeleken met een edelhert is een elandstier twee tot drie keer zo zwaar. De wapiti zit ertussenin.

Het gewei: schoffels die elke winter afvallen

Alleen stieren dragen een gewei. Bij een volwassen stier is het een schoffelgewei: een brede, platte plaat, als een open hand, met punten langs de rand. Bij een grote stier is het ruim meer dan een meter breed, en de grootste stieren van Alaska halen ongeveer 1,8 m van punt tot punt.

Het gewei is niet blijvend. De stier werpt het in de winter af, na de bronst in de herfst, en vanaf het voorjaar groeit er een nieuw. Tijdens de groei zit er een zachte huid omheen, de bast, en groeiend gewei hoort bij de snelst groeiende weefsels bij zoogdieren. Aan het eind van de zomer wordt de bast eraf geveegd en blijft hard bot over.

Niet elke stier heeft schoffels. Jonge stieren en veel Europese elanden dragen een eenvoudiger gewei met losse punten en weinig of geen schoffel.

Waar elanden leven en hoe ze zich gedragen

Elanden leven in de noordelijke bossen rond de hele wereld: Scandinavië, Finland, de Baltische staten, Polen en Rusland, en verder Canada, Alaska en het noorden van de Verenigde Staten. In Nederland en België leeft de eland niet in het wild. Hij houdt van een koel klimaat, natte bossen, moerassen en meeroevers.

• Een eenling. Elanden vormen geen roedels. De blijvende band is die tussen een koe en haar kalf.
• Een twijgeter. Hij eet twijgen, bladeren en schors van wilg, berk en ratelpopulier, in de winter dennenscheuten en in de zomer waterplanten.
• Een zwemmer. Een eland zwemt goed en steekt zijn kop onder water om bij waterplanten te komen.
• Kalveren zonder vlekken. Laat in het voorjaar worden een of twee kalveren geboren. Ze zijn roodbruin en missen de witte vlekken van edelhertkalveren.

Eén regel voor wie door elandengebied reist, bijvoorbeeld in Scandinavië: kijk van een afstand, zeker bij een koe met kalf, en rijd in de schemering langzamer op boswegen. Door de lange poten zit het zware lichaam van een eland op de hoogte van de voorruit.

Lees ook: Vos en wolf weetjes: verschillen en hoe ze bewegen · Capibara weetjes: het grootste knaagdier ter wereld

Een eland voor op je bureau: onze beweegbare figuren

Onze flexi-eland is een minifiguur: 12,6 × 10,6 × 5,9 cm en 65 g. We printen hem op bestelling in Polen van PLA, in één stuk. De segmenten zijn verbonden door gewrichten die direct uit de printer bewegen, zonder lijm en zonder montage. Hij ligt languit, met de kop omlaag, en draagt het brede schoffelgewei dat de eland van elk ander hert onderscheidt.

Twee eerlijke opmerkingen. Het figuur is gestileerd, met een grote kop, grote ogen en stevige hoeven, dus het is geen anatomisch model. En het is niet op schaal: een echte eland is ongeveer twintig keer zo lang. Het is er in tien kleuren; eiken, chocolade en beige komen het dichtst bij een echte vacht.

De T-Rex met rendiergewei is de wintergrap van het assortiment: een flexi-dinosaurus van 11,6 cm waarvan het gewei is meegeprint.

Voor de bosburen van de eland hebben we de wolf van 18 cm en de vos van 19 cm. Wolven horen bij de weinige roofdieren die op elanden jagen; hoe een roedel werkt, lees je in onze weetjes over vos en wolf.

En hou je van zwaargewichten, dan staat de capibara van 15 cm voor het grootste knaagdier ter wereld.

De eland hoort bij onze fidget toys: de gewrichten houden je handen bezig aan je bureau. Meer dieren met gewrichten vind je bij Flexi Animals, en de T-Rex-familie bij de dinosaurussen.

Veiligheid: deze figuren hebben kleine onderdelen en zijn gemarkeerd als 14+. We maken ze als verzamelfiguren en bureau-fidgets voor tieners en volwassenen.

Bekijk onze fidget toys

Vragen over de eland

Is een eland een hert?

Ja, biologisch hoort hij bij de familie van de hertachtigen en is hij de grootste soort. Met ‘hert’ bedoelen we meestal het edelhert, een andere en veel kleinere soort.

Heeft een elandkoe een gewei?

Nee. Alleen stieren dragen een gewei, en ze werpen het elke winter af. Bij de herten is het rendier de uitzondering: daar hebben ook de vrouwtjes een gewei.

Is het elandfiguur op schaal?

Nee. Het is 12,6 cm lang en gestileerd, terwijl kop en romp van een echte eland ongeveer 2,4 tot 3,1 m meten. Het is een bureaufiguur, gemarkeerd als 14+.